بیماریهای دستگاه گوارش (بخش دوم)

التهاب آپاندیس

(Appendicitis)

آپاندیس ، لوله کوچک، باریک و انگشتی شکل است که از روده بزرگ منشعب می شود. التهاب ناگهانی آپاندیس را آپاندیسیت می گویند.

آپاندیسیت یکی از مهم ترین علل جراحی فوری شکم در بچه هاست. این بیماری در آقایان شیوع بیشتری نسبت به خانم ها دارد. اوج میزان شیوع آن در اواخر نوجوانی و اوایل 20 سالگی است.

آپاندیسیت در کودکان زیر 2 سال نادر است. معمولاآپاندیس با مدفوع، جسم خارجی و ندرتا با تومور مسدود می شود.

در کودکان علائم و نشانه های آپاندیسیت به ندرت ظاهر می شود، لذا تشخیص معمولا به تأخیر می افتد و احتمال پارگی آپاندیس بیشتر است. ولی در بچه های بزرگ تر و بالغین تظاهرات بالینی مشخص هستند.

علائم و تظاهرات بالینی:

- با درد کولیکی(انقباض و گرفتگی) در اطراف ناف شروع می شود. همزمان با افزایش و پیشرفت التهاب، درد به سمت پایین و سمت راست شکم متمایل شده و درست در بالای محل زائده آپاندیس متمرکز می شود(نقطه مک بورنی)( Mcburney point).

- علائم آن کاهش اشتها یا بی اشتهایی، اغلب تهوع و گاهی استفراغ می باشد. - علامت ریباند تندرنس +(Rebound tenderness ): اگر به هنگام معاینه، سمت راست و پایین شکم را با دست فشار داده و مدت کوتاهی نگه داریم و بعد دستمان را برداریم، به طور لحظه ای درد بیمار بدتر می شود. این نشانه انتشار التهاب به سمت پرده صفاق (پرده پوشاننده لوله گوارشی) است. - درد اولیه ممکن است مبهم باشد، ولی بعداً به طور فزاینده ای تشدید می شود. - معاینه رکتال باعث پیدایش درد سمت راست شکم می شود. - اگر شخص به پشت دراز بکشد و پای راستش را مستقیم بالا بیاورد، در ناحیه تحتانی سمت راست شکم  درد احساس می شود. - لمس ناحیه یک چهارم تحتانی سمت چپ شکم منجر به احساس درد در ناحیه مقابل(سمت راست) می شود. - ‌در حالی که شخص به پشت دراز کشیده، اگر زانو و ران او را به سمت شکم خم کنیم و ساق پا را به سمت داخل و خارج شکم بکشیم، این کار منجر به ایجاد درد می شود. - اگر پریتونیت (عفونت یا التهاب پرده صفاق) ایجاد شده باشد، عضله شکم در معاینه بسیار سخت است. - درد شکمی با راه رفتن و سرفه کردن احتمالا بدتر می شود. - تب که معمولا در طی چندین ساعت اتفاق می افتد.

علائم آزمایشگاهی:

افزایش تعداد گلبول های سفید خون در آزمایش CBC (شمارش کامل سلول های خونی)

سونوگرافی و سی تی اسکن شکمی احتمالا التهاب آپاندیس را نشان می دهد.

جراحی آپاندیس تشخیص آپاندیسیت را قطعی می کند. این عمل با شکاف کوچکی در ناحیه یک چهارم راست و پایین شکم انجام می شود.

البته همه جراحی ها،‌ یک آپاندیس غیرطبیعی را نشان نمی دهد. حدود 10 تا 15 درصد از موارد اعمال جراحی برای آپاندیسیت مشکلی از آپاندیس را نشان نمی دهد، بلکه حکایت از مشکلی فراتر از آپاندیسیت دارد. در این موارد، جراح آپاندیس را برمی دارد و بقیه شکم را برای پی بردن به علل احتمالی درد بررسی می کند. در بعضی موارد برای این کار نیاز به شکاف جراحی وسیع تری است.

درمان:

بعد از محرز شدن تشخیص با توجه به علائم بالینی و یافته های آزمایشگاهی، جراحی باید هر چه سریع تر انجام شود. اگر شک به آبسه وجود داشته باشد، ابتدا آنتی بیوتیک درمانی انجام می شود و بعد جراحی صورت می گیرد.عوارض بیماری: پارگی روده ها گانگرن روده ها (مردگی بافت روده) التهاب پرده صفاق (پریتونیت) آبسه

یبوست و دردسرهای آن (1)

علل یبوست

کم‌ تحرکی، مصرف غذاهای آماده و فست فودها، مصرف نکردن میوه و سبزی به میزان کافی و تغییر شیوه زندگی موجب شده است تا یبوست (Constipation) به یکی از مشکلات شایع گوارشی تبدیل شود. برای آشنایی با علل، عوارض و راه‏های پیشگیری و درمان این مشکل شایع گوارشی با ما همراه شوید.

محدوده طبیعی عادات روده‌ای و تعداد دفعات اجابت مزاج در افراد مختلف متفاوت است. تعداد دفعات اجابت مزاج از 3 بار در روز تا 3 بار در هفته طبیعی است و به طور کلی کمتر بودن تعداد دفعات اجابت مزاج از وضعیت معمول هر فرد، سخت و طولانی بودن عمل دفع، نیاز به فشار بیش از حد هنگام دفع، سفت و خشک بودن مدفوع، احساس درد و یا احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج یبوست تلقی می‌ شود.

برای آن که بگوییم شخصی مبتلا به یبوست مزمن است باید 2 مورد و یا بیشتر از علایم زیر را حداقل به مدت 3 ماه طی یک سال داشته باشد:

1- دفع کمتر از 3 بار در هفته

2- نیاز به اعمال فشار بیش از حد هنگام اجابت مزاج

3- مدفوع سفت و خشک و ناپیوسته

4- احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج

یبوست از کجا می‌ آید؟

برای آشنایی بهتر با این مشکل و علل به وجود آمدن آن لازم است مختصری راجع به چگونگی عملکرد دستگاه گوارش بدانیم. بخش فوقانی دستگاه گوارش که از دهان آغاز می ‌شود متشکل از مری و معده بوده و مسئولیت فرو بردن و هضم غذا را بر عهده دارد. بخش تحتانی دستگاه گوارش متشکل از روده کوچک، روده بزرگ (کولون)، راست روده و مقعد است و در جذب مواد غذایی، آب و الکترولیت ‌ها و در نهایت تشکیل مدفوع و دفع آن نقش دارد. بخش اعظم مواد غذایی مصرف شده پس از طی مراحل هضم، در روده کوچک جذب می ‌شود و آنچه به روده ‌بزرگ می ‌رسد بخش ناچیزی است که قابلیت جذب در روده کوچک را نداشته است. این بخش غیرقابل جذب شامل مواد فیبری (پلی‌ ساکاریدهای موجود در غشای سلول ‌های گیاهی) است که منشا آنها دانه غلات، حبوبات، میوه‌ها و سبزیجات است.

انقباضات پیش برنده عضلات دیواره روده موسوم به حرکات دودی شکل محتویات درون روده را به جلو می ‌رانند. روده بزرگ قابلیت جذب آب و املاح معدنی را دارد و حدود 90 درصد از آب مواد غذایی هضم شده را که با حجم حدود 1000 تا 2000 میلی ‌لیتر در روز به این بخش از دستگاه گوارش راه می ‌یابد جذب کرده و مدفوع نیمه جامدی را با حجم حدود 200 تا 250 میلی ‌لیتر تولید می ‌کند.

میزان این جذب آب بستگی به مدت ماندگاری مواد دفعی در روده بزرگ و وضعیت سلامت روده بزرگ دارد. هرچه حرکات دودی روده بزرگ کمتر و به تبع آن مدت زمانی که مواد دفعی در این بخش باقی می ‌مانند، بیشتر باشد آب بیشتری جذب شده و مدفوع سخت‌ تری تشکیل خواهد شد بنابراین سهولت اجابت مزاج در هر فرد علاوه بر میزان مصرف مواد فیبری و مایعات در رژیم غذایی روزانه به حرکات طبیعی روده بزرگ و فواصل میان عمل دفع نیز بستگی دارد.

رژیم غذایی و شیوه زندگی

رژیم غذایی سرشار از چربی ‌های حیوانی گوشت، تخم‌ مرغ و شیرینی، مصرف ناکافی میوه‌ها، سبزی‌ ها و سایر مواد غذایی حاوی فیبر در رژیم غذایی، عدم نوشیدن آب و مایعات به میزان کافی، عدم فعالیت بدنی مناسب و عدم رعایت دقت در زمان احساس نیاز به اجابت مزاج و نادیده انگاشتن یا به تعویق انداختن آن از دلایل رایج یبوست مزمن و یا تشدید آن هستند. در این‌ گونه موارد معمولا یبوست مشکل جدی تلقی نمی ‌شود و با تصحیح عادات تغذیه‌ ای و شیوه زندگی قابل کنترل و درمان است.

مسافرت و تغییر در عادات روزانه نیز می ‌تواند به یبوست منجر شود.

بستری بودن طولانی ‌مدت به دنبال تصادفات، اعمال جراحی یا به علت بیماری معمولا یبوست به همراه خواهد داشت.

سن و جنس

به ‌طور کلی یبوست در سالمندان شیوع بیشتری دارد. کمتر شدن حرکات طبیعی روده یا افزایش سن، نداشتن رژیم غذایی مناسب، عدم مصرف مایعات به میزان کافی، نداشتن فعالیت فیزیکی کافی، ابتلا به بیماری‌ ها و یا مصرف داروهایی که احتمال یبوست را افزایش می ‌دهند از علل رایج یبوست در دوران سالمندی است.

یبوست در خانم‌ها شایع ‌تر از آقایان است.

/ 0 نظر / 103 بازدید