آشنایی با آنزیم های کبدی

آشنایی با آنزیم هایکبدی

آنزیم های کبدی اولین گام در تشخیص آسیب کبدی انجام آزمایشساده خون است که حضور آنزیم  های کبدی مشخص را در نشان می دهد. تحت شرایط عادی این آنزیم ها درون سلول های کبدی وجود دارند اما زمانی که کبد آسیب می بیند این آنزیم ها وارد جریان خون می شوند. حساس ترین و پر مصرف ترین آنزیم های تشخیصی کبد، آمینوترانسفرازها هستند.آن هاآسپارتات آمینوترانسفراز (SGOT یا AST) و آلانین آمینوترانسفراز (SGPT یا ALT) هستند. این آنزیم ها بطور معمول داخل سلول های کبدی قرار دارند
زمانی که کبد دچار آسیب می شود سلول های کبدی آنزیم ها را وارد جریان خون می کنند، بالارفتن سطح آنزیم ها در خون نشانه آسیب کبدی است. آمینوترانسفرازها چه هستند؟ آمینوترانسفرازها باعث کاتالیز واکنش های شیمیایی در سلول ها می شوند که در آن گروه آمین از یک مولکول دهنده به مولکول گیرنده منتقل می گردد. به همین دلیل به آن ها آمینوترانسفراز گفته می شود. واژه های پزشکی در خصوص این آنزیم ها می تواند گاهی گیج کننده باشد. نام دیگر آمینوترانسفرازها، ترانس آمیناز است. آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز(AST) نیز به نام ترانس آمینازاگزالواستیک سرم (SGOT) نیز نامیده می شود و آلانین آمینوترانسنفراز(ALT) نیز به نام ترانس آمینازپیرویک گلوتامیک سرم(SGPT) مشهور است. بطور خلاصه SGOT= AST و SGPT= ALTاست.
بطور طبیعی آمینوترانسفرازها در کجا قرار دارند؟(SGOT) AST بطور طبیعی در انواع مختلف بافت ها از قبیل کبد، قلب، ماهیچه، کلیه و مغز قرار دارد. این آنزیم در زمان آسیب به هر کدام از این بافت ها وارد خون می شود. برای مثال میزان غلظت سرمی آن در هنگام حمله های قلبی و مشکلات ماهیچه ای افزایش می یابد. قسمت عمده ی (SGPT)  ALTبرعکس AST بطور طبیعی آن در کبد یافت می شود.
اگر چه نمی توان گفت که این آنزیم منحصراً در کبد قرار دارد اما کبد جایی است که در برگیرنده بیشترین غلظت این آنزیم است. این آنزیم در نتیجه آسیب کبدی وارد خون می گردد، بنابراین نسبتاً از این آنزیم بعنوان شناساگر ویژه موقعیت کبدی استفاده می شود. میزان طبیعی AST و ALT چه اندازه هستند؟ میزان طبیعی (SGOT) AST ، ۵ تا ۴۰ واحد در هر لیتر سرم است (بخش مایع خون) و میزان طبیعی(SGPT)  ALT۷تا۶۵ واحد در هر لیتر سرم است. بالارفتن میزان AST و ALT به چه معناست؟ (SGOT) AST و(SGPT)  ALTنشانگرهای حساس در انواع مختلف بیماری های کبدی هستند. اما سطح بالاتر از حد معمول این آنزیم های کبدی نباید به طور خودکار با آسیب کبدی برابر دانسته شود. آن ها ممکن است نشانه مشکلات کبدی باشند یا نباشند. تفسیر سطح بالای AST وALT بستگی به همه نشانه های بالینی دارد.
بنابراین بهترین کار این است که این موارد توسط پزشک ارزیابی گردند. سطح دقیق این آنزیم ها دقیقاً به میزان آسیب کبدی و تشخیص بیماری، بستگی ندارد. بنابراین سطح دقیق  (SGOT) AST و(SGPT)  ALTنمی تواند معین کننده درجه بیماری کبدی یا پیشگویی آن در آینده باشد. برای مثال بیماران با هپاتیتA ویروسی حاد ممکن است سطح بالایی از AST و ALT را نشان دهند (گاهگاهی هزاران واحد در لیتر). اما بیشتر بیماران با هپاتیتA ویروسی کاملاً بهبود می یابند بدون اینکه بیماری در وجود آنها باقی بماند. بر خلاف هپاتیت A ویروسی، بیماران دارای عفونت هپاتیتC مزمن بطور عادی فقط مقداری جزئی افزایش در سطح آنزیم های ALT و  AST دارند. با این وجود بعضی از این بیماران ممکن است بیماری مزمنی از قبیل هپاتیت مزمن و سیروز کبد را تا آخر عمر به همراه داشته باشند. چه بیماری های کبدی باعث ایجاد میزان غیر طبیعی آمینوترانسفرازها می شود؟ بالاترین میزان ALT و  AST به علت مرگ گسترده سلول های کبدی (نکروز گسترده کبد) ایجاد می گردد.
این حالت در شرایطی مانند هپاتیتA ویروسی حاد یا B و آسیب کبدی مشخص بر اثر سمیت ناشی از دوز بیش از حد استامینوفن، ایجاد می شود. این حالت هم چنین در زمانی بوجود می آید که کبد بخاطر عدم حضور اکسیژن و مواد غذایی دچار شوک طولانی مدت می گردد. سطح سرمی ALT و  AST در چنین شرایطی از ۱۰برابر حالت عادی تا هزاران واحد در لیتر متغیر است. افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی معمولاً اتفاق می افتد. آن ها معمولاً بصورت غیر قابل انتظار در آزمون های روتین خونی علی رغم سلامت فرد شناسایی می گردند. سطح ALT و  AST در چنین شرایطی معمولاً بین ۲برابر حالت عادی تا چندین صد واحد در لیتر متغیر است. معمول ترین حالت افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی، کبد چرب است. در ایالات متحده آمریکا شایع ترین علت ایجاد کبد چرب استفاده نابجا از الکل است.
سایر دلایل کبد چرب شامل دیابت ملیتوس و چاقی هستند هپاتیتC مزمن هم چنین یکی از مهم ترین دلایل ایجاد افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی ست.
چه داروهایی باعث ایجاد سطح غیرطبیعیآمینوترانسفرازها می گردند؟
گروهی از داروها که می توانند باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آنزیم ها گردند شامل موارد زیر هستند: ·   داروهایی که برای کاهش درد استفاده می شوند مانند آسپرین، استامینوفنTynlenol، ایبوپروفن(motrin,Advil)، ناپروکسن(Narosyn)، دیکلوفناک ( Voltaren)  و فنیل بوتازون(Butazolidine) ·   داروهای ضد صرع شامل فنی توئین(Di lantin)، الرپروئیک اسید، کاربامازپین(Tegretol) و فنوباربیتال. ·   آنتی بیوتیک هایی مانند تتراسایکلین ها، سولفونامیدها، ایزونیازید(INH)، سولفا متوکسازول، تری متوپریم، نیتروفورانتوئین و … ·   داروهای پایین آورنده کلسترول شامل استاتین ها(Lipitor,Pravachol,Mevacorو…) و نیاسین ·   داروهای ضد افسردگی شامل سه حلقه ای ها سطح غیر طبیعی ایجاد شده آنزیم های کبدی معمولاً هفته ها و ماه ها پس از قطع دارو به حالت طبیعی باز می گردند.
موارد سطح غیر طبیعی آنزیم هایکبدی چه هستند؟
نادرترین دلایل ایجاد غیر طبیعی آنزیم های کبدی در ایالات متحده آمریکا شامل هپاتیتB مزمن، هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون، کمبود  Alpha-۱-antitrypsin، بیماری سلیاک،بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و التهاب هپاتیت اتوایمون است. هپاتیتB می تواند باعث ایجاد بیماری کبدی مزمن با تغییر غیر طبیعی مداوم در آنزیم های کبدی گردد، اگر چه این حالت به اندازه هپاتیتC معمول و شایع نیست.
هماکروماتوزیس اختلالیژنتیکی است که در آن جذب بیش از حد آهن اتفاق می افتدو همین امر منجر به تجمع آهن در کبد، التهاب ، زخم و اسکار کبد می گردد. بیماری ویلسون ؛ بیماری ارثی بوده که به دلیل تجمع بیش از حد مس در بافت های مختلف از قبیل کبد و مغز ایجاد می شود. وجود مس در کبد می تواند منجر به التهاب مزمن کبد شده در حالی که تجمع این عنصر در مغز منجر به مشکلات روانی و حرکتی می شود. کمبود Alpha-۱-antitrypsin اختلالی ارثی بوده که در آن کمبود glycoprotein (مجموعه پروتئین کربوهیدرات) که alpha-۱-antitrypsin نامیده می شود منجر به بیماری ریوی مزمن(emphysema ) و بیماری کبدی می گردد. التهاب کبد اتوایمون در نتیجه آسیب کبدی ایجاد می شود که به دلیل آنتی بادی های خود بدن و حمله آن به کبد صورت می پذیرد. بیماری سلیاک بیماری مربوط به روده کوچک است که در آن بیمار به گلوتن حساسیت داشته و همین امر باعث ایجاد گاز، نفخ، اسهال و در موارد پیشرفته باعث سوء تغذیه می گردد. بیماران مبتلا به این بیماری هم چنین می توانند دارای سطوح غیرطبیعی آنزیم های ALT و  AST در خونشان باشند.
بیماری کرون و کولیت اولسراتیو در نتیجهالتهاب مزمن روده ها ایجاد می گردد. در این بیماران التهاب کبد یا مجاری صفراوی (primary sclerosing cholangitis) نیز می تواند ایجاد گردد که در نتیجه آن تست های کبدی غیر طبیعی می شوند. سطح غیر طبیعی آنزیم ها بندرت می تواند یکی از نشانه های سرطان کبد باشد. سرطانی که از سلول های کبدی  ایجاد می شود hepatocellularcarcinoma یا hepatoma نامیده می شود . سرطانی که از سایر ارگان ها(همانند کولون، پانکراس، معده و…) به کبد پخش می شودmetastatic malignancies نامیده می شود. افراد سالم چگونه از نظر میزان افزایش آمینوترانسفرازها ارزیابی می گردند؟ ارزیابی افراد سالم با آنزیم های غیر طبیعی، باید بصورت فردی صورت پذیرد. پزشک ممکن است نتایج آزمون های قدیمی را به منظور مقایسه با آزمون جدید درخواست نماید.
اگر آزمون های قدیمی وجود نداشته باشند پزشک ممکن است آزمون خون را در هفته یا ماه های بعد به منظور بررسی این موضوع که آیا این سطح غیر طبیعی مداوم یا خیر، تکرار نماید. پزشک عوامل خطر بیماری هپاتیت B یا  C که شامل است  موارد جنسی، تاریخچه انتقال خون، استفاده از داروهای تزریقی و قرارگیری در برابر محصولات خونی هستند ارزیابی می کند. تاریخچه خانوادگی از بیماری کبدی ممکن است باعث افزایش بیماری های توارثی از قبیل هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون یا کمبود alpha-۱-antitrypsin شود. الگوی غیرطبیعی آنزیم کبدی می تواند شواهد مفیدی را در ایجاد بیماری کبدی فراهم نماید. برای مثال اکثر بیماران با بیماری کبد الکلی دارای سطح آنزیم های غیر طبیعی هستند که البته این افزایش به اندازه افزایش در هپاتیت ویروسی حاد نیست. در کبد الکلی میزان AST بیشتر از ALT بوده و اندازه آن معمولاً زیر ۳۰۰ واحد در لیتر و میزان ALT معمولاً زیر ۱۰۰واحد در لیتر است. اگر الکل یا دارو مسئول غیر طبیعی آنزیم های کبدی باشد در صورت قطع مصرف آنها(تحت نظارت پزشک)  هفته ها یا ماه ها بعدسطح آنزیم ها به سطح عادی و طبیعی باز می گردد.
اگر چاقی مسئول ایجاد کبد چربباشد کاهش وزن به میزان ۵ تا ۱۰ درصد منجر به بازگشت آنزیم ها به سطح عادی و طبیعی می شود. اگر سطح غیر طبیعی آنزیم ها علی رغم قطع الکل، کاهش وزن و قطع دارویی همچنان ادامه یابد آزمون های خونی انجام شده می تواند به تشخیص روند درمانی کمک نماید. خون می تواند از نظر حضور ویروس هپاتیت B  وC و آنتی بادی های مربوط به آنها ارزیابی گردد. سطح آهن خون، آهن اشباع شده و فریتین(میزان آهنی که در بدن ذخیره شده است) معمولاً در بیماران مبتلا به هماکروماتوزیس افزایش می یابد. سطح خونی ماده ای به نام Ceruloplasmin معمولاً در بیماران مبتلا به ویلسون کاهش می یابد. سطح خونی آنتی بادی های مشخص (آنتی نوکلئار آنتی بادی یا ANA، آنتی بادی ماهیچه ای anti-smoth و آنتی بادی ضد کبدی و آنتی بادی میکروزوم کلیه) در بیماران مبتلا به التهاب هپاتیت اتوایمون افزایش می یابد. بیوپسی از کبد روشی است که در آن سوزن از طریق پوست وارد قسمت راست بالای شکم می شود و لایه نازکی از بافت کبدی به منظور آزمایش زیر میکروسکوپ برداشته می شود. البته این روش برای تمام افراد دارای سطح آنزیم کبدی غیرطبیعی ضروری نیست.
پزشک معمولاً این روش را درموارد زیر توصیه می کند اگر ۱) اطلاعات بدست آمده از بیوپسی احتمالاً در برنامه ریزی درمانی کمک کننده باشد. ۲) پزشک نیازمند دانستن اندازه و وخامت آسیب و التهاب کبدی باشدو ۳) به منظور ارزیابی تاثیر درمانی. بیوپسی از کبد مناسب ترین روش در تأیید تشخیص شرایطی است که مستعد درمان است. بیماری های کبدی که بالقوه قابل درمان هستند شامل هپاتیتB و C هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون، التهاب هپاتیت اتوایمون و کمبود alpha-۱-antitrypsin هستند.
کنترل کردن سطوحآمینوترانسفرازها چگونه است؟ مساله بسیار مهم این است که آزمون های دوره ای AST (SGOT) وALT (SGPT) باید در طول زمان انجام شود. تا سطح سرمی افزایش یافته، ثابت مانده یا پایین آمده است، مشخص شود. برای مثال، بیماران تحت درمان با بیماری هپاتیتC مزمن از نظر آزمون های آنزیمی دوره ای باید ارزیابی شوند.
هرگونه پاسخ به درمان باعث کاهش آنزیم های کبدی به سطح طبیعی یا نزدیک سطح طبیعی می شوند، بیماران مبتلا به هپاتیتC که پس از اتمام دوره درمان بیماری شان دوباره عود می کند معمولاً سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی را نشان می دهند. سایر آنزیم های کبدی چگونه هستند؟ جدا از آنزیم های AST وALT سایر آنزیم ها شامل آلکالین فسفات،۵¢-nucleotidase و گاماگلوتامیل ترانس پپتیداز(GGT) هستند که اغلب به منظور تشخیص بیماری های کبدی ارزیابی می شوند. ما توجه و دقت خود را به آنزیم های AST وALT محدود نموده ایم زیرا این آنزیم ها از نظر بیوشیمیایی به یکدیگر وابسته بوده و بسیار مهم هستند. این دو آنزیم در رده مهمترین آنزیم های کبدی قرار گرفته اند.
ارسال این مورد صرفا برای آشنایی با آنزیم های کبدیو در رابطه با موضوع قبلی یعنی فیزیولوژی کار کبداست


 

 
           

 

 

اعمال سلول کبدی
پروتئین سازی
سلولهای کبدی پروتئینهای متعددی را سنتز و بطور مداوم به خون ترشح می‌کنند که از جمله آنها می‌توان آلبومین ، پروترومبین ، فیبرینوژن لیپوپروتئینها و هپارین را نام برد.
ذخیرهسازی
سلولهای کبدی قارد به ذخیره سازی مواد مختلفی می‌باشند که از جمله آنها می‌توان تری گلیسریدها ، گلیکوژن و ویتامینها را نام برد. تجمع چربی زیاد در هپاتوسیتها باعث پیدایش شرایطی به نام کبد چرب می‌گردد که قابل برگشت است.
اعمال متابولیک
از مهمترین اعمال متابولیک سلولهای کبدی ، گلوکونئوژنز یا تبدیل چربیها و اسیدهای آمینه به گلوکز و دآمیناسیون اسیدهای آمینه برای تولید اوره است.
سم زدایی
سلولهای کبدی با استفاده از آنزیمهای شبکه آندوپلاسمی صاف خود و به طرق اکسیداسیون و متیلاسیون ، مواد متعددی نظیر الکل ، استروئیدها ، باربی توراتها را غیر فعال می‌سازند.
ترشح صفرا
تولید و ترشح صفرا از اعمال خارجی کبد می‌باشد. مهمترین اجزای تشکیل دهنده صفرا ، علاوه بر آب و الکترولیتها اسیدهای صفراوی و بیلی روبین می‌باشد. بیلی روبین حاصل از تجزیه هموگلوبین که به صورت غیر محلول در آب و خون وجود دارد، توسط هپاتوسیتها گرفته شده و به صورت محلول در آب درآمده و به کانالیکولهای صفراوی ترشح می‌شود.
ترمیمکبد
با آنکه سلولهای کبدی دارای عمری طولانی هستند ولی قدرت ترمیم (Regeneration) فوق العاده‌ای دارند. بطوری که موشها قادرند 75 درصد کبد خود را در یک ماده ترمیم کنند. با وجود این قدرت ترمیم کبد در انسان محدود است. عاملی که تقسیم سلولهای کبدی را پس از رسیدن به حجم اصلی خود مهار می‌کند، کالون (Chalone) نامیده می‌شود. کالون تولید شده در هر عضو متناسب با تعداد سلولهای تشکیل دهنده آن عضو می‌باشد. در صورت کاهش تعداد سلولها ، کاهش مقدار کالون محرک تقسیم سلولها می‌باشد.
بیماریهای کبد :
یرقان
اختلال در ترشح یا دفع صفراباعث افزایش بیلی روبین خون و بروز بیماری یرقان می‌گردد. اگر بیماری یرقان در اثر آسیب سلولهای کبدی بروز نماید یرقان هپاتیک نامیده می‌شود. ولی اگر از انسداد مجاری صفراوی مثل تشکیل سنگهای صفراوی یا پیدایش تومور ، ناشی شود آن را یرقان انسدادی می‌نامند. در صورتی که به علت همولیز زیاد گویچه‌های قرمز مقدار بیلی روبین تولید شده به حدی باشد که کبد نتواند همه بیلی روبین را به صورت محلول درآورده و دفع نماید، یرقان را یرقانهمولیتیک گویند.
سیروز کبد
این بیماری نتیجه از بین رفتن بافت کبدی و جانشین شدن آن توسط بافت پیوندی است که در آن کبد سفت می‌شود. علت سیروز استعمال مشروبات الکلی ، اختلال مزمن و طولانی دستگاه گوارش و آتروفی حاد زرد کبد است. سیروز کبد با بی‌اشتهایی ، اختلال در عمل هضم ، نفخ شکم ، خارش پوست و یرقان شروع می‌شود. گاه خونریزی مری و استفراغ نخستین علامت سیروز کبد را تشکیل می‌دهد. جهت متوقف ساختن پیشروی بیماری پرهیز غذایی و دادن ویتامین مفید است.
منابع گیاهی مفید برای کبد:
نعناع ، کاسنی ، انجیر ، آب انگور ، توت فرنگی ، هویچ ، آب سیب ، آب لیمو ، پوست مرکبات ، شلغم ، انگور فرنگی و دمکرده برگ
روش برخورد با بیماری های کبدی
ملاﺣﻅات بیو لوژیک:
با آگاهی اﺯ ساختاﺭ کارکرد ﻄبیعی کبد می‌توان بیماری‌های کبد و تظاهر بالینی آنها را درک کرد.توجه به آناتومی کبد ، مجاری صفراوی و هپاتوسیت‌ها برای فهم تظاهرات بالینی بیماری‌های کبدی لازم است. خون رسانی دوگانه به کبد که منحصر به کبد است وشامل سیستم وریدی پورت می‌شود کبد را به مشابه یک صافی در سر راه خون وریدی احشای شکمی در اورده‌است.
این امر باعث می‌شود که کبد به طور ثانویه به تعدادی از بیماری‌های خارج کبدی مبتلا شود و مکان نسبتاٌ شایعی برای متاستاز تومرهای توپر باشد. به علاوه توجه به آناتومی کبد خصوصاٌ سیستم وریدی پورت جهت درک تظاهرات بالینی مهم هیپرتانسیون پورت که از عوارض شایع بیماری‌های مزمن کبدی است و بر اثر تغییر شکل عروق ریز داخل کبدی در نتیجه ایجاد اسکار وبازسازی مجدد به وجود می‌آید بسیار با اهمیت است . در این موارد شواهدی همچون بزرگ شدن طحال وهیپراسپلنیسم و خون ریزی گوارشی و تجمع مایع آسیت و نشانه‌های آنسفالوپاتی پورت سیستمیک وجود دارد.
اناتومی مجاری صفراوی از کانالیکولها تا مجرای مشترک صفراوی در پیامدهای یرقان انسدادی امری نقش دارند. در حالی که التهاب کیسه صفرا ممکن است سبب تب ودرد شود. کولدوکولیتیاز باعث کولیک صفراوی و یرقان می‌گردد. خون از طریق ونولهای پورت که در محیط قرار دارند وارد لوبول کبدی می‌شود و از طریق سینوزوئیدهای کبدی به طرف ورید مرکزی حرکت می‌کند ونولهای پورت و مجاری کوچک صفراوی و آرتریولهای کبدی در یک تریاد قرار دارند.
اگاهی از این سازمان ونیز وجود نواحی متحد المرکز کارکردی در یک لوبول برای درک انواع الگوهای صد مه کبدی ضروری است این خصوصیات ساختمانی بی شک دلیل حفظ شدن نسبی کارکرد هپاتوسیتها در جریان بسیاری از بیماری‌ها مثل شیستوزومیازیس سیروزصفراوی که باعث هیپر تانسیون قابل توجه پورت می‌شوند می‌باشد.
سلولهای کبدی بسیاری از ترکیبات بالقوه سمی درونزاد و برونزاد را از طریق اکسیداسیون احیا و کونژوگاسیون توسط آنزیمهای متعدد شبکه آندوپلاسمی تغییر می‌دهند.کونژوگاسیون مواد اولیه : با تبدیل کرن مواد غیر محلول در آب به محلول در آب عموماٌ دفع کبدی آنها را تسهیل می‌کند. بنابر این تعجب اور نیست که بیماری‌های پارانشیمی کبد ممکن است سبب هایپربیلی روبینمی و یرقان شوند.
سایر اعمال سلولهای کبدی شامل تولید انواع مختلفی از پروتئینهای محلول در آب برای ترشح انها به داخل گردش خون ونیز وجود گیرنده‌هایی است که نسبت به لیگاندهای مختلف موجود در گردش خون اختصاصی عمل می‌کنند. البته سلولهای کوپفر نیز بیشتر وظایف خویش را به صورت یکی از اعضا رتیکولواندوتلیال از طریق کلیرانس شماری از گلیکوپروتئینهای سرم به روش آندوسیتوز با واسطه گیرنده آسیالوگلیکوپروتئین انجام می‌دهند در این خصوصیت سلولهای کبدی سهیم هستند.
آخرین خصوصیت بیولوژی سلولی هپاتوسیتها که در بروز بیماری‌ها نقش دارد استعداد کبد برای تکثیر و بازسازی است. گرچه در پارانشیم طبیعی کبد اشکال میتوزی ناچیزی مشاهده می‌شود باز سازی سریع که شامل تکثیر و هیپرتروفی سلولی است به دنبال برداشتن تجربی بخشی از کبد حیوانات و آدمی مشاهده می‌شود
_________________

 
                 

>

 

 

in 1943 پست

تغذیه مناسببرای سلامتکبد
کبد عضوی بسیار حیاتی برای بدن است. این عضو با وزنتنها 5/1 کیلوگرم ۵۰۰ کار متفاوت انجام می دهد که مهمترین وظیفه آن سوخت و سازپروتئینها و کربوهیدرات ها و چربیهاست. کبد همچنین عمل ذخیره سازی و فعال سازیویتامینها و مواد معدنی را انجام می دهد؛ تولید صفرا می کند که برای هضم و جذبچربیها لازم است؛ آمونیاک را که بسیار سمی است (با تبدیل به اوره) از خون پاک و سمزدایی می کند؛ انواع پروتئینهای خونی و شاخصهای انعقادی در کبد ساخته می شود .
کبد همچنین استروئیدها را متابولیزه می کند، داروها و الکل را از خون پاک می کند، و باکتریها و مواد زاید را از خون میگیرد؛ و تقریبا ۱۵۰۰سی سی خون در دقیقه از کبد عبور می کند.

اگر کبد فردی را برداریم، فرد ظرف ۲۴ ساعت می میرد؛ با این حال انسان می تواند با 10 تا 20 درصد کبد خود زنده بماند.

کبد بیشترین سهم مصرف انرژی پایه را نیز به خود اختصاص می دهد. (۲۹% انرژی پایه).
مواردی که به کبدآسیب می رساند عبارت است از:
۱- خوردن زیاد
۲- بد خوردن؛ مثلا خوردن زیاد محصولات تهیه شده از آرد تصفیه شده، غذاهای آماده، شکر زیاد، چیپس، ...
۵- انواع داروهای خوراکی مثلا قرصهای ضد بارداری
۶- افزودنیهای مواد غذایی
توصیه های تغذیه ای برای سلامت کبد :
- از نیکوتین، الکل، کافئین، گوشت قرمز، قند ساده، غذاهای سرخ شده، کمتر استفاده کنید.
- از منابع غذایی پتاسیم بیشتر استفاده کنید؛ مثل موز، کشمش، آلو، بادام، انواع سبزیجات.
-آب زیاد بنوشید؛ سعی کنید هر ساعت مقداری آب بخورید.
- سبزیجات خام بیشتر مصرف کنید.
- آب هویج و آب چغندر بیشتر مصرفکنید.
-روغن مایع مصرف کنید و خوردن از کره و مارگارین و روغن جامد و دنبه اجتناب کنید.
- ویتامین «کا» برای جلوگیری از سیروز کبدی مفید است.
- از مصرف زیاد ویتامین «آ» پرهیز کنید، بدین منظور نباید روغن کبد ماهی زیاد مصرف کنید. بهتر است که از منابعحاوی پیش ساز ویتامین «آ» (بتاکاروتن؛ مانند هویج، زردآلو، طالبی، …) استفادهکنید.
- هرگز مرغ و ماهی و گوشت خام یا نیمپزنخورید؛ زیرا خطر شدید عفونت با باکتریها و پارازیت ها و … را به همراهدارد.
-لیمو یکی از بهترین دوستان کبد است؛ بیشتر لیموبخورید.
- کوآنزیم «Q10» به رساندن اکسیژن به کبد کمک میکند.
- لسیتین از تجمع چربی در کبد جلوگیری می کند.
- از ملین های قوی استفاده نکنید؛ اما همیشه هم از بروز یبوست جلوگیری کنید.
۳- برنامه غذایی کم پروتئین، پر کربوهیدرات، پرچربی؛ بخصوص برنامه غذایی سرشار از چربیهای اشباع و روغنهای هیدروژنه
۴- موادی همچون الکل، سیگار، کافئین، تئوبرومین ..

_______________

 

وقتی صافی بدنتان چربمی‌شود!
عمومی- کبد(جگر) اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است.
پانکراس (لوزالمعده) و کبد، نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی به‌عهده دارند. کبد بزرگ‌ترین غده بدن است و 2 لوب اصلی (راست و چپ) دارد. کبد کارخانه شیمیایی بدن است و بسیاری از اعمال پیچیده شیمیایی را که برای ادامه زندگی ارزش حیاتی دارند، انجام می‌دهد.
نقش کبد در حذف مواد و سموم اضافی حاصل از سوخت‌و‌ساز موادغذایی بسیار حیاتی است. کبد بزرگ‌ترین اندام داخلی بدن است و نقش مهمی در تنظیمپدیده‌های حیاتی بر عهده دارد. وزن کبد در بالغین حدود 5/1 تا 5/2 کیلوگرماست.
در قسمت فوقانی کبد عضله دیافراگم قرار دارد. خون‌رسانی به کبد بسیار زیاد است و به آن «جگر سیاه» نیز گفته می‌شود. گرچه پزشکان در معاینه، متوجه برخی از تغییرات در اندازه کبد می‌شوند، ولی در اکثر موارد استفاده از سونوگرافی ضروری است.
چاقی، تا ۲۶ درصد بیماری کبد چرب را افزایش داده است. ایندر حالی است که پیش از این، این بیماری ارثی بوده است.در کبد انسان 50هزار نوعآنزیم تولید می‌شود که یکی از آنها اینترفرون است و وظیفه آن مبارزه با ویروساست.
در کبد انسان سلول‌هایی به نام کوفلر وجود دارد که وظیفه آنها از بین بردن میکروب و ویروس‌هاست. کبد انسان محل ذخیره آهن و ضایعات غذایی است و با خوردن غذاهایی که ضررشان بیشتر از فواید آنهاست کبد را بیمار می‌کنیم و نمی‌تواند به وظیفه اصلی خود خوب عمل کند و انسان دچار انواع بیماری می‌شود.
منظور از کبد چرب، رسوب چربی (عمدتا از چربی‌های خنثی) در کبد است که پیدایش آن در افراد چاق، مبتلایان به دیابت و چربی خون بالا و بی‌تحرک، بیشتر دیده می‌شود. سوء‌تغذیه پروتئینی یا کاهش سریع وزن می‌تواند این عارضه را در پی داشته باشد.
این بیماری در40 تا 60 سالگی شایع است و در بیشتر موارد این عارضه بدون علامت است و پزشک در بررسیآزمایشگاهی یا سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن که به‌علل دیگر انجام می‌شود، متوجه آنمی‌شود.
فرد به‌ندرت از ضعف و خستگی و احساس سنگینی و فشاردر ناحیه فوقانی و راست شکم شاکی است و به‌خصوص این علائم در مواردی که کبد چربسریع ایجاد شده باشد، بیشتر بروز می‌کند.
چاقی عامل مهمی برای بروز بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات در فرد است؛ به همین دلیل برای پیشگیری از بروز بسیاری از بیماری‌ها لازم است وزن خود را کاهش دهید.
در حالت عادی امکان رسوب چربی در کبد که یکی از ارکان‌ مهم سم‌زدایی محسوب می‌شود وجود ندارد ولی اضافه‌وزن و چاقی از شاخص‌های اساسی تجمع و رسوب چربی در غده 5/1 کیلویی بدن (کبد) است.
چربی خون بالا، دیابت و مصرف برخی داروها مانند کورتون نیز از دلایل بروز بیماری کبد چرب است.
مشکلات کبدچرب
کبد فرد مبتلا به این عارضه در مقابل رسوب چربی از خود واکنش نشان می‌دهد که در درازمدت سبب آسیب کبد می‌شود.
شیوع این بیماری در زنان به‌علت کم‌تحرکی، بیشتر و در کودکان از شیوع کمتری برخوردار است و با افزایش سن و در گروه میانسالان به میزان مبتلایان افزوده می‌شود. با تخریب و ایجاد اختلال در عملکرد سم‌زادیی کبد، کارکرد بسیاری از اعضا و ارکان‌ بدن ازجمله مغز، ریه، کلیه و سیستم انعقادی خون مختل می‌شود.
مهم‌ترین اصل برای درمان کبدچرب، برطرف کردن بیماری‌هایزمینه‌ای ایجادکننده آن است. اگر پزشک تشخیص دهد که چاقی علت بروز بیماری است، فردمی‌تواند با کم کردن حداقل 5‌کیلوگرم از وزن خود، چربی کبد را کاهش دهد و حتی اینبیماری را درمان کند.

افراد مبتلا به دیابت هم به‌دلیل مختل شدن متابولیسم چربیدر بدنشان، مستعد این بیماری هستند که با تجویز داروهای مناسب بهبود می‌یابند. بسیاری از این بیماران با مصرف آنتی‌اکسیدان از جمله ویتامین E و مصرف دارویمتفورمین، هم قند خونشان کنترل می‌شود و هم سوخت‌و‌ساز چربی در کبد آنها منظممی‌شود.
چاقی آفت سلامت  است و برای کنترل آن و بسیاری از بیماری‌های دیگر باید الگوی تغذیه‌ای، از غذاهای پرکالری چرب و کم‌فیبر به سمت غذاهای سالم و تازه تغییر پیدا کند و ورزش و تحرک بدنی جزء  برنامه روزانه افراد قرار بگیرد.
80‌درصد بیماری‌های عروق کرونر قلب، 90‌درصد موارد دیابت نوع 2، یک‌سوم سرطان‌ها و بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات دیگر با داشتن رژیم غذایی سالم، حفظ وزن در حد طبیعی و فعالیت بدنی مناسب و مستمر قابل پیشگیری است.
وظایف اصلی کبد
- متابولیسمکربوهیدرات، پروتئین و چربی
- ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها ومواد معدنی
- تبدیل آمونیاک به اوره
- متابولیسم استروئیدها
- عمل کردن به‌عنوان یک صافی برای محافظتدر برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند.
کبد صفرا تولید می‌کند. نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی‌روبین- محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز- در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.



چی بخوریم، چینخوریم؟

غذاهای مضر: برایجلوگیری از آسیب‌دیدن کبدتان، از خوردن غذا‌های زیر اجتنابکنید:
چای (‌انسان را دچار کم‌خونی می‌کند که حاصل خارج‌شدن یون‌های کلسیم از استخوان است.ایجاد سنگ‌های کلیوی، ساییدگی استخوان، دوبرابر شدن کار کلیه و.... نیز از دیگر مضرات آن است) سرخ‌کردنی، ادویه تند، غذاهای چرب و پرحجم، سیرداغ، پیازداغ، آب همراه غذا، ماست، دوغ همراه غذا، تخم‌مرغ، دارو، تنقلات‌شور، پفک، یخمک، روغن سرخ‌کردنی، شیرینی قنادی، غذای فریزشده، غذای زودپزشده، نمک زیاد، ترشیجات، رب، سس و...
غذاهای مفید برای کبد:آب (‌روزی 6 لیوان آب که حتما باید نیم ساعت قبل از غذا و دو ساعت و نیم بعد از غذا نوشیده شود‌)، میوه‌جات، لیموترش، هفته‌ای یک‌بار سوپ‌جو، روزی 3لیوان شربت عسل، ترشیجات طبیعی (‌‌مثل زرشک یا شاتوت که بهترین داروی هپاتیت است‌)، انواع مرکبات.
سیروز کبدی
نوعی بیماری مزمن کبدی است که به‌دلیل افزایش بافت فیبری، ساختمان طبیعی کبد نابود می‌شود و می‌تواند در نتیجه ابتلا به بیماری‌های کبدی مثل هپاتیتB، بیماری کبد الکلی (بیماری ناشی از مصرف زیاد الکل) و بیماری‌های خود ایمنی باشد.
در عارضه «سیروز کبدی» نسج کبد به‌طور کامل تخریب می‌شود که می‌توان یکی از دلایل آن را «کبد چرب» دانست که در افراد چاق در درازمدت اتفاق می‌افتد.
بیماری کبد چرب علامت و مشخصه خاصی ندارد و بیشتر افرادی که به آن دچار هستند، اطلاعی از بیماری خود ندارند و تنها گاهی با درد خفیف و مبهم در سمت راست و فوقانی شکم به پزشک مراجعه می‌کنند.
ساده‌ترین راه تشخیص کبد چرب انجام سونوگرافی از کبد است و انجام تست‌ه

/ 3 نظر / 988 بازدید

باتشكر ازاين سايت اطلاعات دقيقي رادراختيار ما گذاشته اند

افشین

سلام،مصرف قرص استروژن کونژوگه در افراد فاقد تخمدان تا چه میزان سبب افزایش انزیمهای کبد میشود و مقدار خطر این قرص برای کبد چه میزان میباشد؟ایا با مصرف این قرص برای بیش از ده سال خطر از کار افتادن کبد و مر آن وجود دارد و یا بالا رفتن انزیم های کبد به واسطه این قرص به معنای مرگ کبد در ده سال یا بیست سال اینده نخواهد بود؟

شیدا

ممنون از متن پرکاربردتون[گل]